Ніжэй зьмешчаны некаторыя істотныя парады для тых, хто хоча рабіць якасныя навіны.

Працэс стварэньня навінаў

1: Плянаваньне гісторыі

·         Што ты намагаешся выкрыць?

·         Якая ў цябе мэтавая аўдыторыя?

·         Якія пытаньні могуць узьнікнуць у людзей, якіх цікавіць твая тэма?

·         Хто здолее лепш за ўсіх адказаць на гэтыя пытаньні?

·         З кім табе было б лепш паразмаўляць, каб дакапацца глыбей?

·         Якім чынам забясьпечыць найбольш разнабаковую колькасьць пунктаў гледжаньня?

2: Вытворчасьць матэрыялу

·         Ты скончыў(-ла) сваё дасьледваньне?

·         Дзе ты можаш знайсьці дадатковую інфармацыю? Бібліятэка, анлайн, газэты...

·         Што было вядома раней?

·         На якія пытаньні й дагэтуль няма адказаў?

·         Пераканайся,  што валодаеш фактамі перад тым, як рабіць інтэрв’ю.

·         Зрабі чарнавік асноўнага сцэнара, але пакінь розум адкрытым для новай інфармацыі.

·         Намагайся думаць у кірунку: “Як зрабіць маю гісторыю дзейнай?”

·         Лепш за ўсё перад пачаткам мець рамкі, якія ты заўжды можаш зьмяніць.

3: Стварэньне гісторыі

·         Лягістыка – хто што робіць?

·         Дамова з госьцем – калі ў чалавека атрымаецца?

·         Ці папярэдзіў(-ла) ты інтэрв’юяванага пра тэму размовы?

·         Ці атрымаў(-ла) ты афіцыйны дазвол на інтэрв’ю (у адмысловых сітуацыях)?

·         Ці гатовае тваё абсталяваньне?

·         Вазьмі запасныя батарэйкі, калі можаш.

·         Ці бясьпечна ісьці туды, куды ты кіруешся?

·         Ці папярярэдзіў(-ла) ты каго-небудзь, куды йдзеш?

·         Як ты будзеш дачыняцца са сваёй рэдакцыяй ці рэдактарам?

·         Дай ім ведаць, калі ты прыедзеш і калі сыдзеш.

·         Будзь пунктуальным(-ай) – будзь на мейсцы ў той час, на які дамовіўся.

4: Справаздачнасьць і праверка якасьці

·         Які матэрыял ты назьбіраў(-ла)?

·         Праслухай/праглядзі/перачытай яго й зрабі нататкі.

·         Якія пункты гледжаньня былі выкрытыя?

·         Які загаловак пасуе тваёй гісторыі?

·         Якія вынікі?

·         На якія пункты гледжаньня трэба зрабіць націск?

·         Пераправер усе факты – ці дакладны твой матэрыял?

·         Сачы за этыкай – ці твой матэрыял сумленны й аб’ектыўны?

·         Ці гарантаваныя права адказу?

·         Ці інчоган не прапушчана?

·         Ці трэба дадаць яшчэ якую-небудзь інфармацыю?

·         Ці не згубіўся сэнс артыкулу?

·         Ці не сапсавала інтэрв’ю суцэльнасьці гісторыі? Часам такое здараецца, і трэба быць гатовым адмовіцца ад яго.

·         Ці зрабіў ты найлепшы матэрыял за час, які ў цябе быў?

·         Гэта будзе інфармаваць грамадзтва, ці гэта проста яшчэ адна бязглузьдзіца?

·         Усё зразумела, ці ёсьць цёмныя бакі?

·         Ты выкарыстоўваў(-ла) простыя й кароткія сказы? Ёсьць ангельская зручная сістэма KISS – keep it short and simple (вытрымай каротка й проста).

5: Агляд канчатковага прадукту

·         Што спрацавала, а што – не?

·         Як можна зрабіць лепей?

·         Дзе ты зрабіў(-ла) сур’ёзныя памылкі?

·         Дзе ты быў(-ла) сапраўды выдатны(-ая)?

·         Што б ты зрабіў(-ла) іначай наступным разам?

·         Ці ёсьць слабыя бакі ў якім-небудзь з пунктаў гледжаньня?

·         Ці рызыкаваў(-ла) ты там, дзе можна было б абыйсьціся бяз гэтага?

·         Ці ёсьць карысьць ад гэтай працы для цябе ў прафэсійным пляне?

Напісана Дэвідам Брюэрам (David Brewer) на сайце www.mediahelpingmedia.org

Пераклад Mart Vera