1. Sprzęt | 2. Kręcenie | 3. Montaż | 4. Licencja | 5. Publikacja | 6. Promocja

2.3: Oświetlanie planu

Oświetlenie często ma większe znaczenie niż jakość aparatu jeśli chodzi o wpływ na to, czy materiał wygląda amatorsko, czy profesjonalnie. Skuteczne korzystanie z efektów oświetleniowych, zarówno naturalnych, jak i sztucznych, wymaga umiejętności i praktyki.

Dobra obsługa oświetlenia wymaga mnóstwa praktyki i zaznajomienia ze sprzętem. Ogólne pojęcie o oświetleniu uzyskasz korzystając w wizjera, lecz materiał zapewne będzie wyglądał inaczej po zgraniu na komputer.

Kilka podstaw

Ogólna zasada głosi, by najsilniejsze źródło światła znajdowało się za kamerą. Używaj blend, aby zmienić bieg światła i złagodzić ostre cienie. Jedwab lub inny przejrzysty materiał mogą złagodzić i rozproszyć silne źródła światła. Spróbuj odbijać silne światło od ścian lub stropów. Ćwicz i eksperymentuj, a wreszcie zaczniesz „wyczuwać” różnicę między dobrym a złym oświetleniem.

Naturalne czy sztuczne?

Zasadniczo najłatwiej jest polegać całkowicie na naturalnym lub sztucznym świetle, ponieważ gdy mieszają się one ze sobą, dochodzi do wypaczenia kolorów (to samo można powiedzieć o łączeniu światła jarzeniowego z halogenowym). Mieszanie jest możliwe, ale musisz zrównoważyć temperaturę światła, aby nie dopuścić do zakłóceń. Szczegóły znajdziesz w części Temperatura barwowa, poniżej.

Korzystanie z naturalnego światła

Nie zalecamy kręcenia w samo południe w słoneczny dzień, ponieważ słońce rzuca wtedy ostre cienie na twarze. Lepiej kręcić w cieniu, ewentualnie doświetlając scenę odbiciami. Zdjęcia w częściowym cieniu z intensywnym światłem słonecznym dadzą scenę o wysokim kontraście. Kręcenie w słońcu może dać świetne efekty rankiem lub wieczorem, pamiętaj jednak, że oświetlenie będzie się zmieniać i w końcu zrobi się zbyt ciemno lub zbyt jasno. Dni pochmurne są świetne przy scenach z równomiernym światłem.

Temperatura barwowa i balans bieli

Różne rodzaje światła emitują różne temperatury barwowe. Nasze oczy doskonale równoważą te kolory, jednak kamery nie są takie sprytne...

Temperatura barwowa

Nie będziemy wchodzić zbyt głęboko w szczegóły, ale pamiętaj, że temperatury światła żarowego (zwykłe domowe żarówki), jarzeniowego, słonecznego o wschodzie słońca, podczas zachmurzenia czy przy bezchmurnym niebie, różnią się od siebie Temperaturę koloru mierzy się w stopniach skali Kelvina. Niska temperatura tworzy czerwonawe zabarwienie, średnia białawe, a wysoka niebieskawe. Właśnie dlatego łączenie oświetlenia jarzeniowego z żarowym może prowadzić do zakłóceń koloru w Twoim obrazie. Więcej szczegółów technicznych znajdziesz w Wikipedii, w artykule Temperatura barwowa (ambitnym polecamy jego lepiej zredagowaną angielską wersję).

Balans bieli

Aby uzyskać kolory wyglądające na naturalne, kamera musi zdecydować jak tak naprawdę powinna wyglądać „biel”. Wiele kamer posiada domyślne ustawienia dla różnych rodzajów światła. Niektóre pozwalają nawet ręcznie dostosować balans bieli. Większość profesjonalnych programów do montażu pozwala też na modyfikacje balansu bieli już po dokonaniu zdjęć.

Oświetlenie trójpunktowe

To klasyczny sposób oświetlania sceny, wykorzystywany od wielu lat zarówno w filmie, jak i fotografii. Oświetlenie trójpunktowe składa się zazwyczaj ze światła głównego, światła wypełniającego oraz światła tylnego. Jest to jednak sugestia, nie reguła. Trzeba być elastycznym i ufać oczom. Co więcej, nie musisz się ograniczać do trzech świateł. Spróbuj jednego, dwóch lub pięciu

Światło główne

Jest ono skierowane bezpośrednio na obiekt i stanowi grunt pod resztę oświetlenia. Zwykle rzuca jednak zauważalne cienie i często trzeba je zrównoważyć innymi światłami.

Światło wypełniające

Zwykle stosuje się je do rozświetlenia tła i rozmycia ewentualnych ostrych cieni, rzucanych przez światło główne. Zazwyczaj jest rozproszone i może być bardzo jasne. Światło wypełniające oraz tylne przekazywane są za pośrednictwem blend.